Wat is een storm?
Wikikids legt uit
“Een storm is een extratropische cycloon met minimaal een uurgemiddelde windkracht 9. Het kan in Nederland en België het hele jaar door voorkomen, maar de kansen zijn groter in de herfst en in de winter.”

De windsnelheid in Beaufort is opgebouwd in 13 snelheden. Windkracht 0 is geen wind en kracht 12 is orkaan, hieronder de volledige schaal van Beaufort:

• 0 = Nagenoeg windstil (0 t/m 1 km/u)
• 1 = Zwak, rookpluimen geven de richting aan (1 t/m 5 km/u)
• 2 = Zwak, wind merkbaar aanwezig (6 t/m 11 km/u)
• 3 = Matig, stof waait op (12 t/m 19 km/u)
• 4 = Matig, haar waait op (20 t/m 28 km/u)
• 5 = Vrij krachtig, stuifstof hinderlijk voor de ogen (29 t/m 38 km/u)
• 6 = Krachtig, paraplu met moeite vast te houden (39 t/m 49 km/u)
• 7 = Hard, lastig tegen de wind in te lopen of te fietsen (50 t/m 61 km/u)
• 8 = Stormachtig, nog geen echte storm maar voortbewegen is moeilijk (62 t/m 74 km/u)
• 9 = Storm, dakpannen waaien weg, kinderen waaien om (75 t/m 88 km/u)
• 10 = Zware storm, grote schade aan gebouwen, volwassenen waaien om (89 t/m 102 km/u)
• 11 = Zeer zware storm, enorme schade aan bossen, gevaarlijk op de weg (103 t/m 117 km/u)
• 12 = Orkaan, zware verwoestingen mogelijk, ga niet naar buiten (117 km/u of harder)

Windkracht wordt over het algemeen gemeten in 10-minuutgemiddelde en uurgemiddelde windsnelheden.

Kleurcodes bij het weerbericht.

Wat is windkracht?
Hoe ontstaat wind (luchtdruk) ?
Hoe ontstaat wind (luchtverplaatsing) ?

Hoe ontstaat een storm?

Na enkele dagen met veel sneeuw en het daarbij horende plezier, was het tijd voor veel regen.
Storm Goretti is over ons land getrokken.
Die heeft op sommige plaatsen voor problemen gezorgd.
En niet alleen bij ons, maar zeker ook in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.
Uit veiligheid (vallende takken, hevige wind en regenval, …) mochten de leerlingen binnen blijven: spelen in de turnzalen, in de klas fijn samen spelen of lezen, schaken, …

Stroomuitval

In de nacht van 8/1 en op vrijdag 9 /1/2026 raasde een storm over ons land, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk.
Omdat de schade in Frankrijk het grootst wordt verwacht, mochten de Fransen de storm een naam geven.
Die keuze is opmerkelijk: Goretti.
Het is de naam van een 11-jarig Italiaans meisje dat begin vorige eeuw gewelddadig om het leven kwam. Maria Goretti werd later heiligverklaard. Wie was zij?

Het weer
De bewolking
De neerslag

Woordenschat:


storm – cycloon – minimaal – gemiddelde – windkracht – windsnelheid – schaal – rookpluim – schade – verwoesting – stroomuitval – heiligverklaard

Naar aanleiding van het schoolfeest “Winterwonderland 2026” op zaterdag 7/2/2026 maken de leerlingen heel wat knutselwerkjes.

Dat sneeuw hier uiteraard bij komt kijken, is logisch. En die kwam er 😉 Wat is sneeuw?
Ijs op aarde
Winterlandschap (Pieter Bruegel de Oude)

Zo kunnen de tafels, spellocaties, gangen en decor-fragmenten een winters gevoel geven.

Enkele voorbeelden.

Zo knutselde juf Nadine enkele skilatten.
De kleuters leerden skiën: links rechts stappen en draaien, de stokken vasthouden, … Tof gevonden.

Woordenschat:
sneeuwpop – sneeuwman – ijsbeer – sneeuwbol / schudbol – pinguïn – ijspegel

Op eenvoudige manier kan je een veilige kijkdoos maken om de zonsverduistering te zien.

We hadden vorig schooljaar geluk: weinig of geen bewolking.

Wat is een “camera obscura”?
Een camera obscura (“donkere kamer”) is een verduisterde kamer met aan één kant een klein gaatje of lens waardoor een omgekeerd beeld van buiten de kamer op een muur of tafel wordt geprojecteerd tegenover het gat.
Later in de tweede helft van de 16e eeuw gebruikte men een verplaatsbare doos met een mat venster (mat glas) waarop men het beeld kon overtrekken op papier.

Jonas uit 6A maakte er thuis zelf eentje!

Stappenplan en materiaal om zelf te maken.

Zo hebben juf Marie en meester Steven zich voorbereid.

DIY, klein formaat:
Schoendoos: meer tijd nodig om te belichten, wel meer plaats om meer papieren tegelijk te laten belichten
Verfblik: Makkelijker afsluitbaar, kortere belichtingstijd, 1, max 2 papieren tegelijk te doen, hangt van grootte af.
Drankblikje: Nog kortere belichtingstijd, moeilijk lichtdicht te krijgen en te hergebruiken, scherpe randen, wel makkelijker te krijgen in het dagelijks leven.
Zwarte verf: camera moet binnenin helemaal zwart zijn om licht niet te laten weerkaatsen binnenin. (plakkaatverf voor schoendoos oké, voor ijzeren blikken acryl nodig tegen afbrokkelen, wel best even wat opschuren voor betere hechting)
Naald: voor gaatje te prikken
Zilverpapier: voor oppervlak van gaatje/lens
Zwarte (lichtdichte) tape: afdekken van lichtgaten/gleuven
Overig materiaal: Verfborstel, schaar,…
Lichtgevoelig papier: zie fotopapier Fomaspeed

Papiertape: om papier vast te maken in de camera
Lichtdichte zak/doos: om het fotopapier in te bewaren. Best 2 afscheidbare zakken/dozen gebruiken, 1 voor belicht en ander voor onbelicht papier.

Woordenschat
maken – maakte -gemaakt
verduisteren – verduisterde – verduisterd
omkeren – keerde om -omgekeerd
overtrekken -overtrok – overtrokken

kijkdoos – zonsverduistering – bewolking – lens – verplaatsbaar – mat

Het was een beetje voorspeld door de weerwetenschappers.

Het sneeuwt!

Wat is sneeuw eigenlijk?
Als de temperaturen onder het vriespunt komen, krijgt de waterdamp hoog in de lucht een vaste vorm.
Die vaste vorm waterdamp wordt omgevormd tot kleine ijskristallen.
De beste temperatuur voor dit proces is -12°C.
Bij de juiste temperaturen onder nul, zal deze neerslag met elkaar botsen. Daardoor worden er sneeuwkristallen gemaakt.
De sneeuwkristallen krijgen langzaamaan een eigen, identieke vorm.
Ze hebben altijd een zespuntige vorm.

Zo ziet een sneeuwvlok er onder de microscoop uit.
Maar je kan het ook goed zien als je er enkele vlokjes aandachtig bekijkt op je jas.
De vlokjes zijn samengesteld uit vele, kleine sneeuwkristallen die aan elkaar klitten.

Zo maak je een papieren sneeuwkristal.

Of een sneeuwkristal haken.

Een sneeuwkristal tekenen.

Strijkparels

Klokhuis “sneeuw”

Schooltv “sneeuw”

Ijskristallen zijn niet hetzelfde als sneeuwkristallen.
“Als lucht bevriest krijg je dus ijskristallen, maar ijskristallen en sneeuwvlokjes zijn niet hetzelfde. Wind zorgt ervoor dat ijskristallen tegen elkaar aanbotsen en samengeklitte hoopjes vormen.  Deze hoopjes lijken op kleine sterretjes en worden door weersdeskundigen ‘sneeuwvlokjes’ genoemd. Ze worden gevormd wanneer het juist niet te koud is, de lucht moet vochtig genoeg zijn.” (dank aan IVN.nl)

Kristal steen

tekst liedje “Ijskristal”

Verschillende dieren in Planckendael houden van sneeuw.

Sneeuwkanonnen (met bevroren regen)

Hoe overleef je in de sneeuw?

Weetjes over sneeuw en ijs

Let it go

“Grootste winterstorm in VS”

Woordenschat:
voospellen – voorspelde – voorspeld
botsen – botste – gebotst
klitten – klitte – geklit
haken – haakte – gehaakt
overleven – overleefde – overleefd

wetenschapper – vriespunt – waterdamp – ijskristal – temperatuur – neerslag – identiek – zespuntig – sneeuwvlok – sneeuwkanon

Dinsdagnamiddag 16/12 schrokken heel wat kinderen, meesters en juffen.
Rond 14.28 uur was er in onze regio een luide knal te horen.
Meester Steven (preventie) trok dan ook naar het speelveld om poolshoogte te nemen.
Hij berichtte meteen op “X”.
We hoorden geen sirenes van politie of ziekenwagens.
Wellicht ging het dus om een “vliegtuig dat door de geluidsmuur ging”.
Een gasontploffing zou meteen sirenegeluid teweegbrengen en/ of een helikopter in de lucht sturen…


Die knal was dus afkomstig van een supersone vlucht van een F-16-toestel (dat laat defensie weten).

“Ze zijn toegestaan in het kader van trainingsvluchten of bij zogenaamde operational check flights, testvluchten die volgen op onderhoudswerkzaamheden”, laat Defensie weten.”

De luchtverplaatsing die hiermee gepaard gaat, veroorzaakt de gekende ‘doffe knal’ of ‘sonic boom’.

“We begrijpen dat deze knal voor ongerustheid of hinder heeft gezorgd en bieden onze verontschuldigingen aan voor het eventuele ongemak”, besluit Defensie. 

Dank aan LeuvenActueel.

Is de geluidsmuur een echte muur? (klik)

Ik heb een vraag.

(met grote dank aan Amerikaanse marine voor het educatief gebruik van de foto)

Kan het zonder luide knal?
Geruisloos door de muur…



Woordenschat:

knal – preventie – poolshoogte nemen – sirene – geluidsmuur – gasontploffing – F16 – testvlucht – geluidshinder – geruisloos

In de nacht van za 13/12 op 14/12/2025 was de “Geminiden-meteorenregen” .
Het is een van de grootste “meteorenregens”.

HLN legt het zo uit:
-Er zijn heel wat zaken die rondzweven in ons zonnestelsel.
-Het zijn vooral overblijfselen van toen de planeten werden gevormd.
-Onder dat ruimteafval bevinden zich naast de bekende asteroïden en kometen ook de meteorïden. (afgebroken stukjes van die asteroïden en kometen: een 1/100 ste van een millimeter tot een meter groot)
-Soms komt zo’n afgebroken stukje in onze atmosfeer terecht.
=> vanaf dat moment is het een meteoor.
-Die meteoren vliegen met een snelheid 10.000-den km/ uur.
Ze botsen onderweg met de deeltjes in onze lucht.
Daarbij ontstaan temperaturen van meer dan 1.500 °C.
Hierdoor zien we die kenmerkende gloeiende staart.
Bij de Geminiden is die heel helder.
-De meteoren zijn vooral witgeel.
Soms ook wat rood, blauw of groen.
Dat komt onder meer doordat de meteoren restjes van verschillende metalen kunnen bevatten.

19 april 2026
“Boven België is een uitzonderlijk heldere meteoor waargenomen. Dat meldt Volkssterrenwacht Mira. Omdat de vuurbol zo helder zichtbaar was, bestaat de kans dat een fragment op aarde is terechtgekomen in het noordwesten van Frankrijk.  
De meteoor is gisteravond rond 21.40 uur waargenomen boven België. Intussen zijn al 583 meldingen binnengekomen via het netwerk van de Internationale Meteoor Organisatie (IMO). In de eerste 200 verwerkte getuigenissen is Frankrijk met 128 meldingen veruit het sterkst vertegenwoordigd, gevolgd door België (54, waarvan 47 uit Vlaanderen), Nederland (10), het Verenigd Koninkrijk (6) en Duitsland (2).”
(met grote dank aan VRT voor educatieve doeleinden)

Woordenschat:

zweven – zweefde – gezweefd
gloeien – gloeide – gegloeid

meteorenregen – zonnestelsel – overblijfsel – planeten – ruimteafval – millimeter – atmosfeer – meteoor – snelheid – temperatuur – helder – metaal

Het is bijna Kerstmis… of het is het al…
Heel wat leerlingen werkten aan de “kerstmaquette”.

In de week van maandag 15/12 – donderdag 18/12 kwamen de leerlingen per klas naar de maquette kijken.

Ouders, oma’s of opa’s, grote broer of zus kwamen vanaf ma 15/12 – vrijdag 19/12 na school de maquette bezoeken in de STEAMklas vanaf 15.45 uur – 17.45 uur (dus ook voor familie waarvan kinderen in de opvang bleven).

Filmpje van de maquette hieronder.

Hier hebben de leerlingen over geleerd de voorbije maanden:
GOUDEN SEIZOEN
het gouden seizoen
knutselen met herfstblaadjes
sporen in de herfst

WATER (IN LEUVEN)
geroezemoes

drama met water
stad aan het water
water water water
Miro volgens waterwegen in Leuven
waterproefjes
watercartografie
waterrad
waterweetjes
foto water in Leuven
foto’s waterwandeling

MAANBOODSCHAP
mijn maanboodschap
de ochtendmaan
de maan in de kijker
lenzen
sterrenbeelden

GEBOUWEN (in Leuven)
eerste Leuvense gebouwenwandeling
Vrijthof Leuven
skyline Leuven
gevels tekenen
maquettehuisjes maken
meubeltjes

Woordenschat:

maquette – sporen – geroezemoes – drama – waterweg – waterrad – lenzen – sterrenbeelden – skyline – gevel

Eén van de leerlingen van het 2de leerjaar vroeg wat meer uitleg over “Mars”-rovers.

Mars, de rode planeet, wordt al jaren uitgebreid onderzocht. Missies zoals de Viking 1 hebben geholpen om vragen over Mars te beantwoorden, zoals de reden van de rode kleur en de aanwezigheid van water. Het mysterie van mogelijk leven op Mars wordt nog steeds onderzocht.
Schooltv Onderzoek naar onze buurplaneet Mars

Viking 1: In 1975 wordt een raket gelanceerd, met aan boord de eerste ‘lander’ met onderzoeks-apparatuur.
En men ontdekt dat de rode kleur van Mars komt van deeltjes ijzer in de grond. Er komen meer missies naar Mars. Opvolgers zijn bijvoorbeeld rondrijdende karretjes vól met onderzoeksapparatuur. Sinds Viking 1 zijn er doorlopend marsmissies aan de gang.

Was er vroeger “leven” op Mars?

Er is nog nooit een mens op Mars geweest. Maar we sturen er wel robots naartoe, om onderzoek te doen. Die robots worden ontworpen en getest bij Estec in Noordwijk.
Schooltv Missies naar Mars

“Een Marsrover is een op afstand bestuurd voertuig dat is ontworpen om over het oppervlak van Mars te rijden . 
Rovers hebben verschillende voordelen ten opzichte van stationaire 
landers : ze verkennen een groter gebied, ze kunnen naar interessante kenmerken worden gestuurd, ze kunnen zich op zonnige plekken positioneren om de wintermaanden te doorstaan, en ze kunnen de kennis over het besturen van robotvoertuigen op zeer grote afstand vergroten . Ze dienen een ander doel dan ruimtevaartuigen in een baan om Mars, zoals de Mars Reconnaissance Orbiter . Een recentere ontwikkeling is de Marshelikopter .”
(dank aan Wikipedia voor educatieve doeleinden)

Marsrover hoort donder en bliksem (DS)

stempardiaens.com over “Mars”

Woordenschat
vragen – vroeg – gevraagd
helpen – hielp – geholpen
onderzoeken – onderzocht – onderzocht
ontdekken – ontdekte -ontdekt
ontwerpen – ontwierp-ontworpen
verkennen – verkende – verkend

planeet – missie – uitgebreid – aanwezigheid – mysterie – apparatuur – ijzer – opvolger – positioneren – gebied – kenmerken

We spraken al over “potloden” en “oliepastel”.

Deze licht samengeperste staafjes van soft pastel poeder zijn gemaakt van puur pigmentpoeder, gemengd in een kleibindmiddel.
Het zijn licht samengeperste staafjes poeder waarmee je intense kleurstreken kunt zetten.
Door de poederachtige textuur zijn ze zeer geschikt om te mengen.
Je kan er veel kleur opbrengen voor schilderachtige effecten.
De randen kan je gebruiken voor fijne lijnen.
De meeste kunstenaars gebruiken harde pastels of pastelpotloden voor detailwerk en voorbereidende schetsen.
Deze pastels geven levendige kleuren en rijke texturen.

pastel en aquarel

Tekenen met soft pastel

Weetjes

Woordenschat
samenpersen – perste samen – samengeperst


staafje – pigment – poeder – klei – bindmiddel – textuur – schilderachtig – effect – detail

Er zijn heel wat kinderen die in het SLAC of elders teken- en/ of schilderles volgen.

Wellicht leren ze dan ook over verschillende soorten materialen.
We spraken hier al over “potloden”.

Hieronder wat meer uitleg over “oliepastel”.

De kleuren van oliepastels meng je vooraf op een palet.
Dan kan je die op het doek aanbrengen.
Die manier van mengen, geeft één kleur.
Je kunt het gebruiken om een specifieke kleur te bekomen.

Oliepastel:
-is zacht en smeerbaar tekenmateriaal
-kan intense kleuren en vloeiende overgangen tonen
-is ideaal voor creatieve kunstprojecten (portretten, landschappen en abstracte kunst)
-kun je makkelijk mengen, schaduwen schilderen en expressieve/ levendige kunstwerken maken

Om de kleuren te mengen:
-druk zachtjes op het pastelkrijtje
-wrijf zachtjes over het oppervlak met je vinger, een zakdoekje, blenderen of wattenstaafje
Zo gaan de tinten mengen en eventuele harde plekken vervagen.

“Hier” nog andere trucjes.


Het verschil tussen Soft Pastel dat zacht poederig en droog is.
Terwijl oliepastel vet en glibberig is.


Woordenschat
mengen – mengde – gemengd
aanbrengen – bracht aan – aangebracht
wrijven – wreef – gewreven
vervagen – vervaagde – vervaagd

materialen – oliepastel – palet – doek – smeerbaar – intens – creatief – portret – landschap – abstract – schaduw – expressief – levendig – tinten – poederig – glibberig