Op maandagavond 19/1 was het noorderlicht goed zichtbaar.

Helaas op di 20/1 wellicht geen noorderlicht meer…

Met dank aan juf Esther.
Zij fotografeerde alles in Lubbeek.

ROB toont meer foto’s.

Uitleg bij het noorderlicht in Vlaams-Brabant.


Ieder jaar reizen veel mensen naar het hoge noorden.
Ze willen er het adembenemend lichtverschijnsel bewonderen.
Hoe noordelijker, hoe groter de kans dat de kleurrijke banden aan het hemelgewelf verschijnen. 

Schooltv: poollicht

“Op het noordelijk halfrond heet dat het noorderlicht. Op het zuidelijk halfrond, het zuiderlicht.
Het poollicht wordt veroorzaakt door de zon en het magnetisch veld van de aarde.
Op onze gloeiend hete zon kunnen uitbarstingen voorkomen.
De ene keer zijn die heftiger dan de andere keer.
De heftigste uitbarstingen zorgen ervoor dat er een wolk van zonnedeeltjes de ruimte wordt ingeslingerd.
Dit noemen we zonnewind.

Als zo’n zonnewind richting de aarde gaat, botsen de zonnedeeltjes met het magnetisch veld van onze planeet.

De aarde werkt namelijk als een grote magneet met een noordpool en zuidpool. De elektrisch geladen zonnedeeltjes worden langs het magnetisch veld afgebogen en door de zuid- of door de noordpool aangetrokken.

Zo stoten de zonnedeeltjes door richting aarde.
Daar worden ze afgeremd door de atmosfeer.
Onze atmosfeer bevat lucht.
Lucht bestaat uit stoffen die je nodig hebt om te kunnen leven, zoals zuurstof, om te kunnen ademen.
De elektrisch geladen zonnedeeltjes botsen met de stoffen in de atmosfeer van de aarde.
Door de botsing wordt de energie overgedragen aan de atmosfeer en ontstaat licht, in allerlei kleuren. “

Wikikids: Poollicht
Wikikids: Noorderlicht

Woordenschat
bewonderen – bewonderde – bewonderd
verschijnen – verscheen – verschenen
botsen – botste – gebotst

zichtbaar – adembenemend – lichtverschijnsel – kleurrijk – hemelgewelf – halfrond – magnetisch – uitbarstingen – heftiger – planeet – atmosfeer

In het noorden van Duitsland zijn reusachtige ijsblokken gevormd op de rivier Elbe.
Hierdoor lijkt de rivier bijna “arctisch”.
De ijsblokken zorgen voor kijklustigen.
Helaas zorgt dit verschijnsel ook voor kopzorgen.


Op sommige plaatsen zijn de blokken wel 10 meter hoog.
Het is uitkijken wanneer al die blokken weer gaan smelten…
Dat kan voor heuse overstromingen zorgen…

(dank aan VRT)

Weinig mensen weten dat er naast Antarctica ook over Arctica wordt gesproken.
In deze film krijg je er meer zicht op.

En deze animatiefilm “Titina” is ook een aanrader.

Titina is gebaseerd op de waargebeurde expeditie van de Italiaan Umberto Nobile en de Noor Roald Amundsen.
Ze zetten koers naar de Noordpool als eerste mensen ooit (althans gedocumenteerd). 

Bij Wikikids leggen ze het zo uit.
“De noordpool is de meest noordelijke streek van de wereld. We noemen deze streek ook wel de Arctis. Dit gebied bestaat uit de Noordelijke IJszee die bijna helemaal bevroren is en die talrijke eilanden bevat. De noordpool ligt bijna in het midden van de Noordelijke IJszee. In de winter komt de zon een paar dagen niet op.”
Tussen 21 december en 21 juni gaat de zon helemaal niet onder en komt ze dus ook helemaal niet op.
Het ijs is 1 tot 4 meter dik en bestaat uit bevroren oceaanwater.
De inuït of de eskimo’s zijn de mensen (het volk) dat de koudste noordelijke gebieden bevolkt.
De iglo is een sneeuwhut. Iglo betekent trouwens gewoon huis in het Inukitut.

Iglo maken Schooltv

Waarom is de Noordpool sneller aan het smelten dan de Zuidpool?

Gigantische ijsberg afgescheurd van Larsen C-plaat

Pianist op Arctica

“Ijs” op deze blog

In het Noordpoolgebied leven geen pinguïns, wel op de Zuidpool.

De Noordpool is het gebied van de ijsbeer.

Woordenschat
spreken – sprak – gesproken
bevriezen – bevroor – bevroren
opkomen – kwam op – opgekomen
ondergaan – ging onder – ondergegaan
smelten – smolt – gesmolten
afscheuren – scheurde af – afgescheurd

noordelijk – streek – eiland – oceaan – inuït – sneeuwhut

Eén van de bemanningsleden van het ISS blijkt ziek te zijn…

Meer info over het ISS, vind je hier.

Daarom moesten op woensdagnacht (onze tijd) de 4 astronauten (2 Amerikanen, 1 Rus, 1 Japanner) het ISS verlaten.
Ze moesten terugkeren naar de aarde.
Dat is op de 25 jaar dat het ISS bestaat, nog nooit gebeurd.
Gelukkig zitten er nu nog 2 mensen in het ISS.


Het ISS draait op ongeveer 400 km hoogte rond de aarde.
De zwaartekracht trok de capsule langzaam naar beneden.
Zo kunnen ze terugkeren in de dampkring.

De capsule is veilig in het water geland.

Wie er ziek is en wat die persoon heeft, weten we niet.

“Blij weer thuis te zijn” (VRT)

Woordenschat:
terugkeren – keerde terug – teruggekeerd
draaien – draaide – gedraaid
landen – landde – geland

bemanning – zwaartekracht – dampkring – capsule –

De brug of viaduct aan Kapucijnenvoer heeft asbest…
Het moet worden verwijderd.
VRT journaal vertelt erover.

Asbest is een mineraal.
Asbest behoort tot de mineralen.
Het is geen element (van de tabel van Mendelejev), maar een combinatie van elementen zoals silicium, magnesium, ijzer en zuurstof.

Het zit in de natuur.
Het is sterk en brandwerend.
Het zit in oude dakpannen, bruggen, tunnels en huizen.
Helaas bevat het gevaarlijke stofjes.

Mensen kunnen er (ook vele jaren later) heel ziek van worden, zoals longkanker.
Lang geleden werd het gebruikt bij de bouw van onder andere huizen. Dat komt omdat asbest vuurbestendig is.
Als er asbest in je huis ontdekt wordt, moet dat voorzichtig weggehaald worden door gespecialiseerde bedrijven.

Woordenschat:

asbest – viaduct –

Dat vliegtuigen zeker een link hebben met STEAM, dat is duidelijk.

Maar grappig en erg knap was het om op een dag plots een leerling te ontmoeten.
Hij kwam op een vrijdag net na de laatste schoolbel met het onderstaand geplooid vliegtuigje.

Waw! Hartelijk dank.

Hieronder vind je links naar allerlei vliegtuigweetjes:
Vlieg je mee?
Gebroeders Wright
Papieren vliegtuigje

Wat is ijs?
Het KNMI zegt:
“IJs is bevroren water of de bevroren bovenste laag van water. De vorming en aangroei van natuurijs is een proces dat van verschillende factoren afhangt.
De vorming en aangroei van natuurijs is een uiterst ingewikkeld proces. Temperatuur, wind, bewolking en vochtigheid zijn van grote invloed. “

Even het proefje proberen?
-Leg een aantal ijsklontjes op een schoteltje
-Pak heel voorzichtig een flesje water uit de vriezer. (Niet te veel schudden want dan bevriest het water al in de fles.)
-Giet het water voorzichtig over de ijskontjes heen en kijk wat er gebeurt
-Als het goed is zie je het water in ijs veranderen op het moment dat het in contact komt met de ijsblokjes.




Wat zou er gebeuren als al het ijs op aarde zou smelten?

“Wat als al het ijs op aarde smelt?
Hoe zou Nederland er dan uitzien?
Het gaat niet best met het klimaat en overal ter wereld zien we de gevolgen in de vorm van overstromingen, droogte en smeltende ijskappen.
De zeespiegel zal flink gaan stijgen de komende jaren.
Kunnen we deze stijging nog beperken en ons land redden van overstroming of is het te laat?”

Ook een kijkje waard:
-Ijs als bouwsteen
-Vriespunt en kookpunt
-Winterlandschap
-Drie vormen van water
-Let it go


Woordenschat:
bevriezen – bevroor – bevroren
schaatsen – schaatste – geschaatst
vallen – viel – gevallen
temperatuur – dooien – schaatsen – muts – sjaal – handschoenen – schaatsrekje – stapjes – zijkant

drinken – dronk – gedronken
koken – kookte – gekookt
afkoelen – koelde af – afgekoeld
ijskoud – vloeibaar water – watermoleculen – ijskristallen – zout – vriespunt

smelten – smolt – gesmolten
uitzoeken – zocht uit – uitgezocht
stijgen – steeg – gestegen
verdwijnen – verdween – verdwenen
uitsterven – stierf uit – uitgestorven
bouwen – bouwde – gebouwd

klimaatprobleem  –  klimaatverandering – oorzaak/ gevolg  – wereldwijd  –  ijskappen – zeespiegel  – overstroming – droogte – toekomst  –   noord- en zuidpool   –  reusachtig  –  gletsjer  –  berg   –  gebieden    –   opwarming   –   aarde   –   langzaam –  ijskoud    –   weerman   –  onderzoeker   –  zeespiegel   –  sneller  –  Groenland   –  ijsberen op de Noordpool   –   Antarctica met pinguïns   –  rotsachtig    –    zeewater   –    niveau    –   eilanden –  oceanen   –  wereldsteden   –   haven  –  eiland  –  de ruimte   –   in de gaten houden   –  problemen  –  storm   –     op de vlucht   –  wooneilanden      –     poolgebieden   –  Deltawerken  – dijk


Stromen – stroomde – gestroomd

water –  kraan – stromen – vriezer –  ijs  –   thermometer   –  temperatuur   –  graden   –  waterdruppels   –   waterdamp   –    spiegel

Weldra is het op za 7/2/2026 schoolfeest “Winterwonderland”.
Je kan hier al meer info lezen over
-winterknutselwerkjes
-sneeuw

In Vlaanderen hadden we een belangrijke schilder: Pieter Bruegel de Oude.

Het is wonderlijk, knap en kunstzinnig hoe hij dit allemaal kon schilderen.
Soms lijkt het alsof hij ook allerlei “rekenkundige” berekeningen had gemaakt (diagonaallijnen, horizonlijnen, grootte van de mensen en andere voorwerpen, …). Dat hoort zeker bij de “A” van STEAM.
Maar ook de manier waarop hij schilderde (de materialen dus) behoren zeker tot STEAM.
Gebruik maken van de juiste soort verf en het juiste doek.
Enkele van zijn schilderijen kan je in Brussel gaan bekijken.
De andere werken zijn over de hele wereld verspreid in andere musea.

Pieter Bruegel de Oude schilderde o.a. deze prachtige schilderijen.
Winterlandschap met vogelknip

Sneeuw wordt niet altijd als “wit” gezien.
Op een donderdagochtend zag de lucht er zo uit…

Ook schilders hebben verschillende kleuren voor de sneeuw.

Het zijn schaatsers op een vijver en je ziet ook enkele vogels in de lucht vliegen. (lees en kijk hier naar meer info)

Zo schilderde Bruegel winterlandschappen.

Jagers in de sneeuw

(klik) Hier kan je in- en uitzoomen op een schilderij.

Bruegel schilder prachtige details.

We zien er zelfs curling en ijshockey spelen.
Er is ook een wak in het ijs.

Er is een schoorsteenbrand.

Hij schilderde decors die niet passen bij het Brabants landschap en de dagelijkse leefwereld en mensen met kleding uit de streek.
Bruegel ging ook op reis naar landen waar sneeuwbergen in het landschap te zien zijn.

Hij kon zelfs details schilderen, zo klein dat we denken dat ze misschien met een soort vergrootglas waren gemaakt…

Zwijnborstels worden door de boeren afgeschroeid.

Kindermoord van Bethlehem

Breughel voor kinderen

Mercatorfonds praat over wintertaferelen

Een kijkje waard:
-winterknutselwerkjes
-sneeuw
-ijs op aarde

Zo zag het er in de STEAM-klas uit “winterlandschap” – maquette.

Woordenschat:
schilderen – schilderde – geschilderd
bevriezen – bevroor – bevroren
kopiëren – kopieërde – gekopieerde
schaatsen – schaatste – geschaatst
vallen – viel – gevallen

diagonaal – horizontaal – jagers – sneeuw – schaatsers – slee of slede – watermolen – schouw of schoorsteen – vuur – haardvuur – ekster – rivier – bevroren – schilderij – gekopieerd – hemel – schaatsen – wak – glad – onzekerheid – vogelval – figuren – elite – kunstschaatsen

Op het documentairefestival van Leuven, DOCVILLE, is er van alles: documentaires, workshops en wetenschappelijke activiteiten.

In het weekend van 21 en 22 maart 2026 30CC/Wagehuys.

Films en shows voor kinderen => 10 euro.

V oor alle activiteiten van ScienceVille voor kinderen:
-op zaterdag 21.03
-én zondag 22.03
koop dan een ScienceVille Ontdekkerspas aan €21.
Je kan dan al de activiteiten (zolang er plaats is) beleven.
Ouders mogen gratis mee naar workshops.

Ontdek ook het speciale programma van de Leuven Breindag:
zaterdag 21.03.2026

Schrijf op deze webpagina in: Scienceville voor Kinderen

Hieronder volgen heel wat weetjes uit de ruimte.
Veel plezier.

Planetenpuzzel

Leer de 8 planeten uit ons zonnestelsel kennen (EOS)

Sterrenhemel: reis mee naar de ruimte (schooltv)

Veel info-filmpjes van Paxi.

Wetenschapje: Hoe hard knalde de oerknal?

Brightlab: planeten

Brightlab: sterren

Brightlab: ruimteschip

Brightlab: ruimtepak

Het pak van een astronaut in de ruimte (schooltv)

Ruimtepak

Frank De Winne in het ISS
Frank De Winne op stemparidaens.com

Dirk Frimout op stemparidaens.com

EOS: “Is er geluid in de ruimte?”

Zo word je astronaut

Welke schade brengen al deze ruimtevaart-tochtjes toe aan de natuur?


De verschillende lagen van de atmosfeer.

(dank aan Learn Something op X)

Hoe lang zou Starship erover doen om de planeten in ons zonnestelsel te bereiken?

Dank aan potato op X voor educatieve doeleinden.

!! OPGELET: zoals reeds gezegd in de klas… !!
De verhouding van de tekeningen of foto’s van planeten tegenover de zon kloppen niet!!
Ook niet in de boeken en op internet.
Het gaat ook (nog) niet…
De aarde kan ongeveer 1.300.000 keer in de zon !!!
Dàt kan je niet tekenen of in foto’s op een papier tonen…

Dank aan thebrainmazeTBM op X voor educatieve doeleinden.

Delen in de ruimte.
De grote ruimtes tussen de sterren en planeten zijn gevuld met enorme hoeveelheden dun uitgespreid gas en stof. Zelfs de leegste delen van de ruimte bevatten nog ten minste een paar honderd atomen of moleculen per kubieke meter. De ruimte zit ook vol met allerlei straling die gevaarlijk is voor astronauten. (dank aan ESA for KIDS)

Zo trainen astronauten voor gewichtloosheid.
Diep in het zwembad, dat de gewichtloze omgeving van de ruimte simuleert, trainen astronauten voor ruimtewandelingen op levensgrote replica’s van modules van het ruimtestation . Ze brengen ongeveer 10 uur onder water door voor elk uur dat ze in de ruimte wandelen.

Pas op 4 oktober 1957 ging de eerste raket op weg naar de ruimte, met aan boord de Spoetnik. Dit was een kleine bol van 58 cm, met een radio aan boord, die radiosignalen naar de aarde stuurde. Het ruimtetijdperk was geboren.
(dank aan Sterrenkids)


Schoolplaat “langs de planeten” (om zelf op zoek te gaan ! )

Ontdek de ruimte met André Kuipers.

Het geheim van vallende sterren (EOS)

Nieuws uit de natuur: ons zonnestelsel

De aarde: door lucht en water kunnen we leven

Weetjes over de planeten

Volgorde van de planeten

Ruimtetelescoop Hubble als fotograaf

3D zonnestelsel

Planeet aarde met de maan als satelliet

Ruimtequiz

Nog meer manen in ons zonnestelsel

Het Klokhuis: wonen op Mars

66 ruimtetelescopen in Chili

NASA-bib: foto en video


Interessant scrollen om te zien wat er op welke hoogte vliegt

Waar begint de ruimte?
Op de scheidingslijn waar luchtvaart… ruimtevaart wordt.
Wetenschappers spreken af dat dit vanaf 100 km boven het aardoppervlak is.

Zijn er nog andere “zonnen”?
Zeker!
Wat wij een zon noemen, is eigenlijk gewoon een ster.
Onze zon is één van de honderden miljarden sterren in ons sterrenstelsel, en er bestaan ook nog eens miljarden andere sterrenstelsels.

Kort samengevat:

• ⭐ Onze Zon is een ster
• ⭐ Er bestaan ontelbaar veel andere sterren, vaak met hun eigen planeten
• ⭐ Sommige van die sterren lijken sterk op onze Zon, andere zijn veel groter, kleiner, heter of kouder

Astronomen hebben inmiddels ook duizenden planeten ontdekt die om andere sterren draaien (zogeheten exoplaneten).

Dus ja: de ruimte zit letterlijk vol met andere “zonnen”.

In de astronomie is een satelliet: een object dat in een baan om een ander object beweegt.
Dat komt door de invloed van de zwaartekracht.
Bij een kunstmatige satelliet (voorwerp/ toestel) kan dit alleen door aandrijving voor koerscorrecties.

Wanneer spreken we over een “dwergplaneet”?
Volgens de IAU (International Astronomical Union) is een dwergplaneet een object dat:
-Om de zon draait (dus geen maan is).

-Genoeg massa heeft om door zijn eigen zwaartekracht rond (bijna bolvormig) te zijn.

-Niet het gebied rond zijn baan heeft “schoongeveegd” van andere objecten.
Een echte planeet heeft in haar baan vrijwel alle andere objecten naar zich toe getrokken of weggeduwd.
Een dwergplaneet deelt haar baan nog met veel andere objecten.

-Geen satelliet (maan) van een andere planeet is.

21 juli 1969 eerste mens zet voetstap op de maan: Neil Amrstrong
Luister hier: „Dat is een kleine stap voor een/de mens, een grote sprong voor de mensheid”

Euro Space Center Transinne

ISS


Kunstwerk oeratoom Leuven
VisitLeuven over oeratoom

(dank aan ROB TV voor educatieve doeleinden)


Hemelglobe in Leuven

• Woordenschat
• ontdekken – ontdekte -ontdekt
• zweven – zweefde – gezweefd
• lanceren – lanceerde – gelanceerd
• leven – leefde – geleefd
• drijven – dreef – gedreven
  
  

missie – sterrenhemel – heelal – universum – ruimte – dwergplaneet – verhoudingen (zon <-> aarde) – oerknal – ruimteschip – ruimtevaart – astronaut – kosmonaut – taikonaut – ISS – schade – schoolplaat (een beetje zoals bij Bingel) – zonnestelsel – sterrenstelsel – atmosfeer – zwaartekracht – lanceerbasis – volgorde – afstand – satelliet – kunstmatig – manen – telescoop – gewichtloos – landing –