Eén van de leerlingen van het 2de leerjaar vroeg wat meer uitleg over “Mars”-rovers.

Mars, de rode planeet, wordt al jaren uitgebreid onderzocht. Missies zoals de Viking 1 hebben geholpen om vragen over Mars te beantwoorden, zoals de reden van de rode kleur en de aanwezigheid van water. Het mysterie van mogelijk leven op Mars wordt nog steeds onderzocht.
Schooltv Onderzoek naar onze buurplaneet Mars

Viking 1: In 1975 wordt een raket gelanceerd, met aan boord de eerste ‘lander’ met onderzoeks-apparatuur.
En men ontdekt dat de rode kleur van Mars komt van deeltjes ijzer in de grond. Er komen meer missies naar Mars. Opvolgers zijn bijvoorbeeld rondrijdende karretjes vól met onderzoeksapparatuur. Sinds Viking 1 zijn er doorlopend marsmissies aan de gang.

Was er vroeger “leven” op Mars?

Er is nog nooit een mens op Mars geweest. Maar we sturen er wel robots naartoe, om onderzoek te doen. Die robots worden ontworpen en getest bij Estec in Noordwijk.
Schooltv Missies naar Mars

“Een Marsrover is een op afstand bestuurd voertuig dat is ontworpen om over het oppervlak van Mars te rijden . 
Rovers hebben verschillende voordelen ten opzichte van stationaire 
landers : ze verkennen een groter gebied, ze kunnen naar interessante kenmerken worden gestuurd, ze kunnen zich op zonnige plekken positioneren om de wintermaanden te doorstaan, en ze kunnen de kennis over het besturen van robotvoertuigen op zeer grote afstand vergroten . Ze dienen een ander doel dan ruimtevaartuigen in een baan om Mars, zoals de Mars Reconnaissance Orbiter . Een recentere ontwikkeling is de Marshelikopter .”
(dank aan Wikipedia voor educatieve doeleinden)

Marsrover hoort donder en bliksem (DS)

stempardiaens.com over “Mars”

Woordenschat
vragen – vroeg – gevraagd
helpen – hielp – geholpen
onderzoeken – onderzocht – onderzocht
ontdekken – ontdekte -ontdekt
ontwerpen – ontwierp-ontworpen
verkennen – verkende – verkend

planeet – missie – uitgebreid – aanwezigheid – mysterie – apparatuur – ijzer – opvolger – positioneren – gebied – kenmerken

We spraken al over “potloden” en “oliepastel”.

Deze licht samengeperste staafjes van soft pastel poeder zijn gemaakt van puur pigmentpoeder, gemengd in een kleibindmiddel.
Het zijn licht samengeperste staafjes poeder waarmee je intense kleurstreken kunt zetten.
Door de poederachtige textuur zijn ze zeer geschikt om te mengen.
Je kan er veel kleur opbrengen voor schilderachtige effecten.
De randen kan je gebruiken voor fijne lijnen.
De meeste kunstenaars gebruiken harde pastels of pastelpotloden voor detailwerk en voorbereidende schetsen.
Deze pastels geven levendige kleuren en rijke texturen.

pastel en aquarel

Tekenen met soft pastel

Weetjes

Woordenschat
samenpersen – perste samen – samengeperst


staafje – pigment – poeder – klei – bindmiddel – textuur – schilderachtig – effect – detail

Er zijn heel wat kinderen die in het SLAC of elders teken- en/ of schilderles volgen.

Wellicht leren ze dan ook over verschillende soorten materialen.
We spraken hier al over “potloden”.

Hieronder wat meer uitleg over “oliepastel”.

De kleuren van oliepastels meng je vooraf op een palet.
Dan kan je die op het doek aanbrengen.
Die manier van mengen, geeft één kleur.
Je kunt het gebruiken om een specifieke kleur te bekomen.

Oliepastel:
-is zacht en smeerbaar tekenmateriaal
-kan intense kleuren en vloeiende overgangen tonen
-is ideaal voor creatieve kunstprojecten (portretten, landschappen en abstracte kunst)
-kun je makkelijk mengen, schaduwen schilderen en expressieve/ levendige kunstwerken maken

Om de kleuren te mengen:
-druk zachtjes op het pastelkrijtje
-wrijf zachtjes over het oppervlak met je vinger, een zakdoekje, blenderen of wattenstaafje
Zo gaan de tinten mengen en eventuele harde plekken vervagen.

“Hier” nog andere trucjes.


Het verschil tussen Soft Pastel dat zacht poederig en droog is.
Terwijl oliepastel vet en glibberig is.


Woordenschat
mengen – mengde – gemengd
aanbrengen – bracht aan – aangebracht
wrijven – wreef – gewreven
vervagen – vervaagde – vervaagd

materialen – oliepastel – palet – doek – smeerbaar – intens – creatief – portret – landschap – abstract – schaduw – expressief – levendig – tinten – poederig – glibberig

Op maandagavond 19/1 was het noorderlicht goed zichtbaar.

Helaas op di 20/1 wellicht geen noorderlicht meer…

Met dank aan juf Esther.
Zij fotografeerde alles in Lubbeek.

ROB toont meer foto’s.

Uitleg bij het noorderlicht in Vlaams-Brabant.


Ieder jaar reizen veel mensen naar het hoge noorden.
Ze willen er het adembenemend lichtverschijnsel bewonderen.
Hoe noordelijker, hoe groter de kans dat de kleurrijke banden aan het hemelgewelf verschijnen. 

Schooltv: poollicht

“Op het noordelijk halfrond heet dat het noorderlicht. Op het zuidelijk halfrond, het zuiderlicht.
Het poollicht wordt veroorzaakt door de zon en het magnetisch veld van de aarde.
Op onze gloeiend hete zon kunnen uitbarstingen voorkomen.
De ene keer zijn die heftiger dan de andere keer.
De heftigste uitbarstingen zorgen ervoor dat er een wolk van zonnedeeltjes de ruimte wordt ingeslingerd.
Dit noemen we zonnewind.

Als zo’n zonnewind richting de aarde gaat, botsen de zonnedeeltjes met het magnetisch veld van onze planeet.

De aarde werkt namelijk als een grote magneet met een noordpool en zuidpool. De elektrisch geladen zonnedeeltjes worden langs het magnetisch veld afgebogen en door de zuid- of door de noordpool aangetrokken.

Zo stoten de zonnedeeltjes door richting aarde.
Daar worden ze afgeremd door de atmosfeer.
Onze atmosfeer bevat lucht.
Lucht bestaat uit stoffen die je nodig hebt om te kunnen leven, zoals zuurstof, om te kunnen ademen.
De elektrisch geladen zonnedeeltjes botsen met de stoffen in de atmosfeer van de aarde.
Door de botsing wordt de energie overgedragen aan de atmosfeer en ontstaat licht, in allerlei kleuren. “

Wikikids: Poollicht
Wikikids: Noorderlicht

Woordenschat
bewonderen – bewonderde – bewonderd
verschijnen – verscheen – verschenen
botsen – botste – gebotst

zichtbaar – adembenemend – lichtverschijnsel – kleurrijk – hemelgewelf – halfrond – magnetisch – uitbarstingen – heftiger – planeet – atmosfeer

Weinig mensen weten dat er naast Antarctica ook over Arctica wordt gesproken.
In deze film krijg je er meer zicht op.

En deze animatiefilm “Titina” is ook een aanrader.

Titina is gebaseerd op de waargebeurde expeditie van de Italiaan Umberto Nobile en de Noor Roald Amundsen.
Ze zetten koers naar de Noordpool als eerste mensen ooit (althans gedocumenteerd). 

Bij Wikikids leggen ze het zo uit.
“De noordpool is de meest noordelijke streek van de wereld. We noemen deze streek ook wel de Arctis. Dit gebied bestaat uit de Noordelijke IJszee die bijna helemaal bevroren is en die talrijke eilanden bevat. De noordpool ligt bijna in het midden van de Noordelijke IJszee. In de winter komt de zon een paar dagen niet op.”
Tussen 21 december en 21 juni gaat de zon helemaal niet onder en komt ze dus ook helemaal niet op.
Het ijs is 1 tot 4 meter dik en bestaat uit bevroren oceaanwater.
De inuït of de eskimo’s zijn de mensen (het volk) dat de koudste noordelijke gebieden bevolkt.
De iglo is een sneeuwhut. Iglo betekent trouwens gewoon huis in het Inukitut.

Iglo maken Schooltv

Waarom is de Noordpool sneller aan het smelten dan de Zuidpool?

Gigantische ijsberg afgescheurd van Larsen C-plaat

Pianist op Arctica

“Ijs” op deze blog

In het Noordpoolgebied leven geen pinguïns, wel op de Zuidpool.

De Noordpool is het gebied van de ijsbeer.

Woordenschat
spreken – sprak – gesproken
bevriezen – bevroor – bevroren
opkomen – kwam op – opgekomen
ondergaan – ging onder – ondergegaan
smelten – smolt – gesmolten
afscheuren – scheurde af – afgescheurd

noordelijk – streek – eiland – oceaan – inuït – sneeuwhut

Eén van de bemanningsleden van het ISS blijkt ziek te zijn…

Meer info over het ISS, vind je hier.

Daarom moesten op woensdagnacht (onze tijd) de 4 astronauten (2 Amerikanen, 1 Rus, 1 Japanner) het ISS verlaten.
Ze moesten terugkeren naar de aarde.
Dat is op de 25 jaar dat het ISS bestaat, nog nooit gebeurd.
Gelukkig zitten er nu nog 2 mensen in het ISS.


Het ISS draait op ongeveer 400 km hoogte rond de aarde.
De zwaartekracht trok de capsule langzaam naar beneden.
Zo kunnen ze terugkeren in de dampkring.

De capsule is veilig in het water geland.

Wie er ziek is en wat die persoon heeft, weten we niet.

“Blij weer thuis te zijn” (VRT)

Woordenschat:
terugkeren – keerde terug – teruggekeerd
draaien – draaide – gedraaid
landen – landde – geland

bemanning – zwaartekracht – dampkring – capsule –

De brug of viaduct aan Kapucijnenvoer heeft asbest…
Het moet worden verwijderd.
VRT journaal vertelt erover.

Asbest is een mineraal.
Asbest behoort tot de mineralen.
Het is geen element (van de tabel van Mendelejev), maar een combinatie van elementen zoals silicium, magnesium, ijzer en zuurstof.

Het zit in de natuur.
Het is sterk en brandwerend.
Het zit in oude dakpannen, bruggen, tunnels en huizen.
Helaas bevat het gevaarlijke stofjes.

Mensen kunnen er (ook vele jaren later) heel ziek van worden, zoals longkanker.
Lang geleden werd het gebruikt bij de bouw van onder andere huizen. Dat komt omdat asbest vuurbestendig is.
Als er asbest in je huis ontdekt wordt, moet dat voorzichtig weggehaald worden door gespecialiseerde bedrijven.

Woordenschat:

asbest – viaduct –

Dat vliegtuigen zeker een link hebben met STEAM, dat is duidelijk.

Maar grappig en erg knap was het om op een dag plots een leerling te ontmoeten.
Hij kwam op een vrijdag net na de laatste schoolbel met het onderstaand geplooid vliegtuigje.

Waw! Hartelijk dank.

Hieronder vind je links naar allerlei vliegtuigweetjes:
Vlieg je mee?
Gebroeders Wright
Papieren vliegtuigje

Wat is ijs?
Het KNMI zegt:
“IJs is bevroren water of de bevroren bovenste laag van water. De vorming en aangroei van natuurijs is een proces dat van verschillende factoren afhangt.
De vorming en aangroei van natuurijs is een uiterst ingewikkeld proces. Temperatuur, wind, bewolking en vochtigheid zijn van grote invloed. “

Even het proefje proberen?
-Leg een aantal ijsklontjes op een schoteltje
-Pak heel voorzichtig een flesje water uit de vriezer. (Niet te veel schudden want dan bevriest het water al in de fles.)
-Giet het water voorzichtig over de ijskontjes heen en kijk wat er gebeurt
-Als het goed is zie je het water in ijs veranderen op het moment dat het in contact komt met de ijsblokjes.




Wat zou er gebeuren als al het ijs op aarde zou smelten?

“Wat als al het ijs op aarde smelt?
Hoe zou Nederland er dan uitzien?
Het gaat niet best met het klimaat en overal ter wereld zien we de gevolgen in de vorm van overstromingen, droogte en smeltende ijskappen.
De zeespiegel zal flink gaan stijgen de komende jaren.
Kunnen we deze stijging nog beperken en ons land redden van overstroming of is het te laat?”

Ook een kijkje waard:
-Ijs als bouwsteen
-Vriespunt en kookpunt
-Winterlandschap
-Drie vormen van water
-Let it go


Woordenschat:
bevriezen – bevroor – bevroren
schaatsen – schaatste – geschaatst
vallen – viel – gevallen
temperatuur – dooien – schaatsen – muts – sjaal – handschoenen – schaatsrekje – stapjes – zijkant

drinken – dronk – gedronken
koken – kookte – gekookt
afkoelen – koelde af – afgekoeld
ijskoud – vloeibaar water – watermoleculen – ijskristallen – zout – vriespunt

smelten – smolt – gesmolten
uitzoeken – zocht uit – uitgezocht
stijgen – steeg – gestegen
verdwijnen – verdween – verdwenen
uitsterven – stierf uit – uitgestorven
bouwen – bouwde – gebouwd

klimaatprobleem  –  klimaatverandering – oorzaak/ gevolg  – wereldwijd  –  ijskappen – zeespiegel  – overstroming – droogte – toekomst  –   noord- en zuidpool   –  reusachtig  –  gletsjer  –  berg   –  gebieden    –   opwarming   –   aarde   –   langzaam –  ijskoud    –   weerman   –  onderzoeker   –  zeespiegel   –  sneller  –  Groenland   –  ijsberen op de Noordpool   –   Antarctica met pinguïns   –  rotsachtig    –    zeewater   –    niveau    –   eilanden –  oceanen   –  wereldsteden   –   haven  –  eiland  –  de ruimte   –   in de gaten houden   –  problemen  –  storm   –     op de vlucht   –  wooneilanden      –     poolgebieden   –  Deltawerken  – dijk


Stromen – stroomde – gestroomd

water –  kraan – stromen – vriezer –  ijs  –   thermometer   –  temperatuur   –  graden   –  waterdruppels   –   waterdamp   –    spiegel

Weldra is het op za 7/2/2026 schoolfeest “Winterwonderland”.
Je kan hier al meer info lezen over
-winterknutselwerkjes
-sneeuw

In Vlaanderen hadden we een belangrijke schilder: Pieter Bruegel de Oude.

Het is wonderlijk, knap en kunstzinnig hoe hij dit allemaal kon schilderen.
Soms lijkt het alsof hij ook allerlei “rekenkundige” berekeningen had gemaakt (diagonaallijnen, horizonlijnen, grootte van de mensen en andere voorwerpen, …). Dat hoort zeker bij de “A” van STEAM.
Maar ook de manier waarop hij schilderde (de materialen dus) behoren zeker tot STEAM.
Gebruik maken van de juiste soort verf en het juiste doek.
Enkele van zijn schilderijen kan je in Brussel gaan bekijken.
De andere werken zijn over de hele wereld verspreid in andere musea.

Pieter Bruegel de Oude schilderde o.a. deze prachtige schilderijen.
Winterlandschap met vogelknip

Sneeuw wordt niet altijd als “wit” gezien.
Op een donderdagochtend zag de lucht er zo uit…

Ook schilders hebben verschillende kleuren voor de sneeuw.

Het zijn schaatsers op een vijver en je ziet ook enkele vogels in de lucht vliegen. (lees en kijk hier naar meer info)

Zo schilderde Bruegel winterlandschappen.

Jagers in de sneeuw

(klik) Hier kan je in- en uitzoomen op een schilderij.

Bruegel schilder prachtige details.

We zien er zelfs curling en ijshockey spelen.
Er is ook een wak in het ijs.

Er is een schoorsteenbrand.

Hij schilderde decors die niet passen bij het Brabants landschap en de dagelijkse leefwereld en mensen met kleding uit de streek.
Bruegel ging ook op reis naar landen waar sneeuwbergen in het landschap te zien zijn.

Hij kon zelfs details schilderen, zo klein dat we denken dat ze misschien met een soort vergrootglas waren gemaakt…

Zwijnborstels worden door de boeren afgeschroeid.

Kindermoord van Bethlehem

Breughel voor kinderen

Mercatorfonds praat over wintertaferelen

Een kijkje waard:
-winterknutselwerkjes
-sneeuw
-ijs op aarde

Zo zag het er in de STEAM-klas uit “winterlandschap” – maquette.

Woordenschat:
schilderen – schilderde – geschilderd
bevriezen – bevroor – bevroren
kopiëren – kopieërde – gekopieerde
schaatsen – schaatste – geschaatst
vallen – viel – gevallen

diagonaal – horizontaal – jagers – sneeuw – schaatsers – slee of slede – watermolen – schouw of schoorsteen – vuur – haardvuur – ekster – rivier – bevroren – schilderij – gekopieerd – hemel – schaatsen – wak – glad – onzekerheid – vogelval – figuren – elite – kunstschaatsen