De brug of viaduct aan Kapucijnenvoer heeft asbest…
Het moet worden verwijderd.
VRT journaal vertelt erover.

Asbest is een mineraal.
Asbest behoort tot de mineralen.
Het is geen element (van de tabel van Mendelejev), maar een combinatie van elementen zoals silicium, magnesium, ijzer en zuurstof.

Het zit in de natuur.
Het is sterk en brandwerend.
Het zit in oude dakpannen, bruggen, tunnels en huizen.
Helaas bevat het gevaarlijke stofjes.

Mensen kunnen er (ook vele jaren later) heel ziek van worden, zoals longkanker.
Lang geleden werd het gebruikt bij de bouw van onder andere huizen. Dat komt omdat asbest vuurbestendig is.
Als er asbest in je huis ontdekt wordt, moet dat voorzichtig weggehaald worden door gespecialiseerde bedrijven.

Woordenschat:

asbest – viaduct –

Dat vliegtuigen zeker een link hebben met STEAM, dat is duidelijk.

Maar grappig en erg knap was het om op een dag plots een leerling te ontmoeten.
Hij kwam op een vrijdag net na de laatste schoolbel met het onderstaand geplooid vliegtuigje.

Waw! Hartelijk dank.

Hieronder vind je links naar allerlei vliegtuigweetjes:
Vlieg je mee?
Gebroeders Wright
Papieren vliegtuigje

Wat is ijs?
Het KNMI zegt:
“IJs is bevroren water of de bevroren bovenste laag van water. De vorming en aangroei van natuurijs is een proces dat van verschillende factoren afhangt.
De vorming en aangroei van natuurijs is een uiterst ingewikkeld proces. Temperatuur, wind, bewolking en vochtigheid zijn van grote invloed. “

Even het proefje proberen?
-Leg een aantal ijsklontjes op een schoteltje
-Pak heel voorzichtig een flesje water uit de vriezer. (Niet te veel schudden want dan bevriest het water al in de fles.)
-Giet het water voorzichtig over de ijskontjes heen en kijk wat er gebeurt
-Als het goed is zie je het water in ijs veranderen op het moment dat het in contact komt met de ijsblokjes.




Wat zou er gebeuren als al het ijs op aarde zou smelten?

“Wat als al het ijs op aarde smelt?
Hoe zou Nederland er dan uitzien?
Het gaat niet best met het klimaat en overal ter wereld zien we de gevolgen in de vorm van overstromingen, droogte en smeltende ijskappen.
De zeespiegel zal flink gaan stijgen de komende jaren.
Kunnen we deze stijging nog beperken en ons land redden van overstroming of is het te laat?”

Ook een kijkje waard:
-Ijs als bouwsteen
-Vriespunt en kookpunt
-Winterlandschap
-Drie vormen van water
-Let it go


Woordenschat:
bevriezen – bevroor – bevroren
schaatsen – schaatste – geschaatst
vallen – viel – gevallen
temperatuur – dooien – schaatsen – muts – sjaal – handschoenen – schaatsrekje – stapjes – zijkant

drinken – dronk – gedronken
koken – kookte – gekookt
afkoelen – koelde af – afgekoeld
ijskoud – vloeibaar water – watermoleculen – ijskristallen – zout – vriespunt

smelten – smolt – gesmolten
uitzoeken – zocht uit – uitgezocht
stijgen – steeg – gestegen
verdwijnen – verdween – verdwenen
uitsterven – stierf uit – uitgestorven
bouwen – bouwde – gebouwd

klimaatprobleem  –  klimaatverandering – oorzaak/ gevolg  – wereldwijd  –  ijskappen – zeespiegel  – overstroming – droogte – toekomst  –   noord- en zuidpool   –  reusachtig  –  gletsjer  –  berg   –  gebieden    –   opwarming   –   aarde   –   langzaam –  ijskoud    –   weerman   –  onderzoeker   –  zeespiegel   –  sneller  –  Groenland   –  ijsberen op de Noordpool   –   Antarctica met pinguïns   –  rotsachtig    –    zeewater   –    niveau    –   eilanden –  oceanen   –  wereldsteden   –   haven  –  eiland  –  de ruimte   –   in de gaten houden   –  problemen  –  storm   –     op de vlucht   –  wooneilanden      –     poolgebieden   –  Deltawerken  – dijk


Stromen – stroomde – gestroomd

water –  kraan – stromen – vriezer –  ijs  –   thermometer   –  temperatuur   –  graden   –  waterdruppels   –   waterdamp   –    spiegel

Weldra is het op za 7/2/2026 schoolfeest “Winterwonderland”.
Je kan hier al meer info lezen over
-winterknutselwerkjes
-sneeuw

In Vlaanderen hadden we een belangrijke schilder: Pieter Bruegel de Oude.

Het is wonderlijk, knap en kunstzinnig hoe hij dit allemaal kon schilderen.
Soms lijkt het alsof hij ook allerlei “rekenkundige” berekeningen had gemaakt (diagonaallijnen, horizonlijnen, grootte van de mensen en andere voorwerpen, …). Dat hoort zeker bij de “A” van STEAM.
Maar ook de manier waarop hij schilderde (de materialen dus) behoren zeker tot STEAM.
Gebruik maken van de juiste soort verf en het juiste doek.
Enkele van zijn schilderijen kan je in Brussel gaan bekijken.
De andere werken zijn over de hele wereld verspreid in andere musea.

Pieter Bruegel de Oude schilderde o.a. deze prachtige schilderijen.
Winterlandschap met vogelknip

Sneeuw wordt niet altijd als “wit” gezien.
Op een donderdagochtend zag de lucht er zo uit…

Ook schilders hebben verschillende kleuren voor de sneeuw.

Het zijn schaatsers op een vijver en je ziet ook enkele vogels in de lucht vliegen. (lees en kijk hier naar meer info)

Zo schilderde Bruegel winterlandschappen.

Jagers in de sneeuw

(klik) Hier kan je in- en uitzoomen op een schilderij.

Bruegel schilder prachtige details.

We zien er zelfs curling en ijshockey spelen.
Er is ook een wak in het ijs.

Er is een schoorsteenbrand.

Hij schilderde decors die niet passen bij het Brabants landschap en de dagelijkse leefwereld en mensen met kleding uit de streek.
Bruegel ging ook op reis naar landen waar sneeuwbergen in het landschap te zien zijn.

Hij kon zelfs details schilderen, zo klein dat we denken dat ze misschien met een soort vergrootglas waren gemaakt…

Zwijnborstels worden door de boeren afgeschroeid.

Kindermoord van Bethlehem

Breughel voor kinderen

Mercatorfonds praat over wintertaferelen

Een kijkje waard:
-winterknutselwerkjes
-sneeuw
-ijs op aarde

Zo zag het er in de STEAM-klas uit “winterlandschap” – maquette.

Woordenschat:
schilderen – schilderde – geschilderd
bevriezen – bevroor – bevroren
kopiëren – kopieërde – gekopieerde
schaatsen – schaatste – geschaatst
vallen – viel – gevallen

diagonaal – horizontaal – jagers – sneeuw – schaatsers – slee of slede – watermolen – schouw of schoorsteen – vuur – haardvuur – ekster – rivier – bevroren – schilderij – gekopieerd – hemel – schaatsen – wak – glad – onzekerheid – vogelval – figuren – elite – kunstschaatsen

Wat is een storm?
Wikikids legt uit
“Een storm is een extratropische cycloon met minimaal een uurgemiddelde windkracht 9. Het kan in Nederland en België het hele jaar door voorkomen, maar de kansen zijn groter in de herfst en in de winter.”

De windsnelheid in Beaufort is opgebouwd in 13 snelheden. Windkracht 0 is geen wind en kracht 12 is orkaan, hieronder de volledige schaal van Beaufort:

• 0 = Nagenoeg windstil (0 t/m 1 km/u)
• 1 = Zwak, rookpluimen geven de richting aan (1 t/m 5 km/u)
• 2 = Zwak, wind merkbaar aanwezig (6 t/m 11 km/u)
• 3 = Matig, stof waait op (12 t/m 19 km/u)
• 4 = Matig, haar waait op (20 t/m 28 km/u)
• 5 = Vrij krachtig, stuifstof hinderlijk voor de ogen (29 t/m 38 km/u)
• 6 = Krachtig, paraplu met moeite vast te houden (39 t/m 49 km/u)
• 7 = Hard, lastig tegen de wind in te lopen of te fietsen (50 t/m 61 km/u)
• 8 = Stormachtig, nog geen echte storm maar voortbewegen is moeilijk (62 t/m 74 km/u)
• 9 = Storm, dakpannen waaien weg, kinderen waaien om (75 t/m 88 km/u)
• 10 = Zware storm, grote schade aan gebouwen, volwassenen waaien om (89 t/m 102 km/u)
• 11 = Zeer zware storm, enorme schade aan bossen, gevaarlijk op de weg (103 t/m 117 km/u)
• 12 = Orkaan, zware verwoestingen mogelijk, ga niet naar buiten (117 km/u of harder)

Windkracht wordt over het algemeen gemeten in 10-minuutgemiddelde en uurgemiddelde windsnelheden.

Kleurcodes bij het weerbericht.

Wat is windkracht?
Hoe ontstaat wind (luchtdruk) ?
Hoe ontstaat wind (luchtverplaatsing) ?

Hoe ontstaat een storm?

Na enkele dagen met veel sneeuw en het daarbij horende plezier, was het tijd voor veel regen.
Storm Goretti is over ons land getrokken.
Die heeft op sommige plaatsen voor problemen gezorgd.
En niet alleen bij ons, maar zeker ook in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.
Uit veiligheid (vallende takken, hevige wind en regenval, …) mochten de leerlingen binnen blijven: spelen in de turnzalen, in de klas fijn samen spelen of lezen, schaken, …

Stroomuitval

In de nacht van 8/1 en op vrijdag 9 /1/2026 raasde een storm over ons land, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk.
Omdat de schade in Frankrijk het grootst wordt verwacht, mochten de Fransen de storm een naam geven.
Die keuze is opmerkelijk: Goretti.
Het is de naam van een 11-jarig Italiaans meisje dat begin vorige eeuw gewelddadig om het leven kwam. Maria Goretti werd later heiligverklaard. Wie was zij?

Het weer
De bewolking
De neerslag

Woordenschat:


storm – cycloon – minimaal – gemiddelde – windkracht – windsnelheid – schaal – rookpluim – schade – verwoesting – stroomuitval – heiligverklaard

Naar aanleiding van het schoolfeest “Winterwonderland 2026” op zaterdag 7/2/2026 maken de leerlingen heel wat knutselwerkjes.

Dat sneeuw hier uiteraard bij komt kijken, is logisch. En die kwam er 😉 Wat is sneeuw?
Ijs op aarde
Winterlandschap (Pieter Bruegel de Oude)

Zo kunnen de tafels, spellocaties, gangen en decor-fragmenten een winters gevoel geven.

Enkele voorbeelden.

Zo knutselde juf Nadine enkele skilatten.
De kleuters leerden skiën: links rechts stappen en draaien, de stokken vasthouden, … Tof gevonden.

Woordenschat:
sneeuwpop – sneeuwman – ijsbeer – sneeuwbol / schudbol – pinguïn – ijspegel

Op eenvoudige manier kan je een veilige kijkdoos maken om de zonsverduistering te zien.

We hadden vorig schooljaar geluk: weinig of geen bewolking.

Wat is een “camera obscura”?
Een camera obscura (“donkere kamer”) is een verduisterde kamer met aan één kant een klein gaatje of lens waardoor een omgekeerd beeld van buiten de kamer op een muur of tafel wordt geprojecteerd tegenover het gat.
Later in de tweede helft van de 16e eeuw gebruikte men een verplaatsbare doos met een mat venster (mat glas) waarop men het beeld kon overtrekken op papier.

Jonas uit 6A maakte er thuis zelf eentje!

Stappenplan en materiaal om zelf te maken.

Zo hebben juf Marie en meester Steven zich voorbereid.

DIY, klein formaat:
Schoendoos: meer tijd nodig om te belichten, wel meer plaats om meer papieren tegelijk te laten belichten
Verfblik: Makkelijker afsluitbaar, kortere belichtingstijd, 1, max 2 papieren tegelijk te doen, hangt van grootte af.
Drankblikje: Nog kortere belichtingstijd, moeilijk lichtdicht te krijgen en te hergebruiken, scherpe randen, wel makkelijker te krijgen in het dagelijks leven.
Zwarte verf: camera moet binnenin helemaal zwart zijn om licht niet te laten weerkaatsen binnenin. (plakkaatverf voor schoendoos oké, voor ijzeren blikken acryl nodig tegen afbrokkelen, wel best even wat opschuren voor betere hechting)
Naald: voor gaatje te prikken
Zilverpapier: voor oppervlak van gaatje/lens
Zwarte (lichtdichte) tape: afdekken van lichtgaten/gleuven
Overig materiaal: Verfborstel, schaar,…
Lichtgevoelig papier: zie fotopapier Fomaspeed

Papiertape: om papier vast te maken in de camera
Lichtdichte zak/doos: om het fotopapier in te bewaren. Best 2 afscheidbare zakken/dozen gebruiken, 1 voor belicht en ander voor onbelicht papier.

Woordenschat
maken – maakte -gemaakt
verduisteren – verduisterde – verduisterd
omkeren – keerde om -omgekeerd
overtrekken -overtrok – overtrokken

kijkdoos – zonsverduistering – bewolking – lens – verplaatsbaar – mat

Het was een beetje voorspeld door de weerwetenschappers.

Het sneeuwt!

Wat is sneeuw eigenlijk?
Als de temperaturen onder het vriespunt komen, krijgt de waterdamp hoog in de lucht een vaste vorm.
Die vaste vorm waterdamp wordt omgevormd tot kleine ijskristallen.
De beste temperatuur voor dit proces is -12°C.
Bij de juiste temperaturen onder nul, zal deze neerslag met elkaar botsen. Daardoor worden er sneeuwkristallen gemaakt.
De sneeuwkristallen krijgen langzaamaan een eigen, identieke vorm.
Ze hebben altijd een zespuntige vorm.

Zo ziet een sneeuwvlok er onder de microscoop uit.
Maar je kan het ook goed zien als je er enkele vlokjes aandachtig bekijkt op je jas.
De vlokjes zijn samengesteld uit vele, kleine sneeuwkristallen die aan elkaar klitten.

Zo maak je een papieren sneeuwkristal.

Of een sneeuwkristal haken.

Een sneeuwkristal tekenen.

Strijkparels

Klokhuis “sneeuw”

Schooltv “sneeuw”

Ijskristallen zijn niet hetzelfde als sneeuwkristallen.
“Als lucht bevriest krijg je dus ijskristallen, maar ijskristallen en sneeuwvlokjes zijn niet hetzelfde. Wind zorgt ervoor dat ijskristallen tegen elkaar aanbotsen en samengeklitte hoopjes vormen.  Deze hoopjes lijken op kleine sterretjes en worden door weersdeskundigen ‘sneeuwvlokjes’ genoemd. Ze worden gevormd wanneer het juist niet te koud is, de lucht moet vochtig genoeg zijn.” (dank aan IVN.nl)

Kristal steen

tekst liedje “Ijskristal”

Verschillende dieren in Planckendael houden van sneeuw.

Sneeuwkanonnen (met bevroren regen)

Hoe overleef je in de sneeuw?

Weetjes over sneeuw en ijs

Let it go

“Grootste winterstorm in VS”

Woordenschat:
voospellen – voorspelde – voorspeld
botsen – botste – gebotst
klitten – klitte – geklit
haken – haakte – gehaakt
overleven – overleefde – overleefd

wetenschapper – vriespunt – waterdamp – ijskristal – temperatuur – neerslag – identiek – zespuntig – sneeuwvlok – sneeuwkanon

Dinsdagnamiddag 16/12 schrokken heel wat kinderen, meesters en juffen.
Rond 14.28 uur was er in onze regio een luide knal te horen.
Meester Steven (preventie) trok dan ook naar het speelveld om poolshoogte te nemen.
Hij berichtte meteen op “X”.
We hoorden geen sirenes van politie of ziekenwagens.
Wellicht ging het dus om een “vliegtuig dat door de geluidsmuur ging”.
Een gasontploffing zou meteen sirenegeluid teweegbrengen en/ of een helikopter in de lucht sturen…


Die knal was dus afkomstig van een supersone vlucht van een F-16-toestel (dat laat defensie weten).

“Ze zijn toegestaan in het kader van trainingsvluchten of bij zogenaamde operational check flights, testvluchten die volgen op onderhoudswerkzaamheden”, laat Defensie weten.”

De luchtverplaatsing die hiermee gepaard gaat, veroorzaakt de gekende ‘doffe knal’ of ‘sonic boom’.

“We begrijpen dat deze knal voor ongerustheid of hinder heeft gezorgd en bieden onze verontschuldigingen aan voor het eventuele ongemak”, besluit Defensie. 

Dank aan LeuvenActueel.

Is de geluidsmuur een echte muur? (klik)

Ik heb een vraag.

(met grote dank aan Amerikaanse marine voor het educatief gebruik van de foto)

Kan het zonder luide knal?
Geruisloos door de muur…



Woordenschat:

knal – preventie – poolshoogte nemen – sirene – geluidsmuur – gasontploffing – F16 – testvlucht – geluidshinder – geruisloos

In de nacht van za 13/12 op 14/12/2025 was de “Geminiden-meteorenregen” .
Het is een van de grootste “meteorenregens”.

HLN legt het zo uit:
-Er zijn heel wat zaken die rondzweven in ons zonnestelsel.
-Het zijn vooral overblijfselen van toen de planeten werden gevormd.
-Onder dat ruimteafval bevinden zich naast de bekende asteroïden en kometen ook de meteorïden. (afgebroken stukjes van die asteroïden en kometen: een 1/100 ste van een millimeter tot een meter groot)
-Soms komt zo’n afgebroken stukje in onze atmosfeer terecht.
=> vanaf dat moment is het een meteoor.
-Die meteoren vliegen met een snelheid 10.000-den km/ uur.
Ze botsen onderweg met de deeltjes in onze lucht.
Daarbij ontstaan temperaturen van meer dan 1.500 °C.
Hierdoor zien we die kenmerkende gloeiende staart.
Bij de Geminiden is die heel helder.
-De meteoren zijn vooral witgeel.
Soms ook wat rood, blauw of groen.
Dat komt onder meer doordat de meteoren restjes van verschillende metalen kunnen bevatten.

Woordenschat:

zweven – zweefde – gezweefd
gloeien – gloeide – gegloeid

meteorenregen – zonnestelsel – overblijfsel – planeten – ruimteafval – millimeter – atmosfeer – meteoor – snelheid – temperatuur – helder – metaal