Soms staat meester Steven met zijn telescoop op de speelplaats.
Ook met de verrekijkers leren de kinderen kijken.
Je kan de maan niet zo vaak zien in de ochtend.
En zeker niet op een interessant plekje ergens op school, net voor de les begint.

Enkele weetjes over de maan:

1. 🌑 Altijd dezelfde kant zichtbaar:
   De maan draait in precies dezelfde tijd om haar as als om de aarde (ongeveer 27,3 dagen). Daardoor zien we altijd dezelfde kant – de zogeheten nabijzijde.
2. 🌗 Er is geen “donkere kant” van de maan:
   De achterkant van de maan krijgt ook zonlicht; we zien die alleen niet vanaf de aarde.
3. 🌕 De maan beweegt van ons weg:
   Elk jaar verwijdert de maan zich ongeveer 3,8 centimeter van de aarde. Over miljoenen jaren zal dat invloed hebben op getijden en zonsverduisteringen.
4. 🌙 Maanstof is extreem scherp:
   Het fijne stof op het maanoppervlak – regoliet – is zo scherp dat het de ruimtepakken van astronauten kon beschadigen en ademhalingsproblemen veroorzaakte in de maanmodules.
5. 🚀 Er zijn 12 mensen op de maan geweest:
   Tussen 1969 en 1972 landden 6 Apollo-missies met astronauten op de maan. De eerste was Neil Armstrong, de laatste Gene Cernan.
6. 🌔 De maan heeft aardbevingen – nou ja, ‘maanbevingen’:
   Deze kunnen ontstaan door getijdenkrachten van de aarde of temperatuurschommelingen.
7. 🌘 Er is geen atmosfeer (bijna):
   De maan heeft een exosfeer in plaats van een echte atmosfeer, dus geluid kan er niet reizen en er is geen weer of wind.
8. 🌖 De maan veroorzaakt eb en vloed:
   De zwaartekracht van de maan trekt aan het water op aarde en veroorzaakt de getijdenbewegingen.
9. 🌒 Maanlicht is eigenlijk zonlicht:
   De maan schijnt niet zelf – ze weerkaatst zonlicht. Volle maan is dus de kant die volledig door de zon beschenen wordt.
10. 🌕 Er zijn ‘maanbomen’ op aarde:
    Zaden die mee waren met de Apollo 14-missie in 1971 werden op aarde geplant. De bomen groeiden uit tot zogeheten Moon Trees
11. Krimpende Maan: De Maan krimpt langzaam door afkoeling van haar kern, wat “maanbevingen” en kleine rimpels in het oppervlak veroorzaakt.
12. Geen donkere kant: Er is geen permanente “donkere kant” van de Maan; tijdens een maanmaand krijgt elke kant zonlicht.
13. Waterijs: In permanent beschaduwde kraters bij de polen is waterijs gevonden, mogelijk bruikbaar voor toekomstige maanbases.
14. Maria: De donkere vlekken (maria) zijn gestolde lavavlakten van vulkanische activiteit miljarden jaren geleden, geen zeeën zoals vroeger gedacht.
15. Apollo-spiegels: Astronauten van Apollo 11, 14 en 15 plaatsten reflectoren op de Maan; wetenschappers gebruiken lasers vanaf Aarde om de afstand tot op millimeters te meten.
16. Oorsprong: De Maan is waarschijnlijk ontstaan na een gigantische botsing tussen de jonge Aarde en een Mars-groot object (Theia), circa 4,5 miljard jaar geleden.
17. Maansverduistering: Tijdens een totale maansverduistering lijkt de Maan rood door zonlicht dat door de aardatmosfeer wordt gefilterd – vandaar “bloedmaan”.

Een leerling vroeg of de maan rond was…
Hij zei: neen.
We zochten het op…
“In werkelijkheid is de maan enigszins afgeplat aan de polen en een beetje uitgerekt aan één kant, namelijk de kant die altijd naar de aarde gericht is. Daardoor heeft ze de vorm van een zogeheten sferoïde of iets preciezer een ellipsoïde.
Kort samengevat:
–In werkelijkheid is ze iets eivormig (ongeveer 2 km verschil tussen de langste en kortste straal).
–Voor het oog lijkt de maan perfect rond.

Woordenschat:
zien – zag – gezien
veroorzaken – veroorzaakte – veroorzaakt
krimpen – kromp – gekrompen

telescoop – verrekijker – ochtend – zichtbaar – maan – precies – as – getijden – zonsverduistering – ruimtepak – astronaut – atmosfeer – zwaartekracht – lava – vlakte – reflector – bloedmaan

Uiteraard mogen we natuur bij STEAM niet vergeten.
Ook de “Dag van de Wetenschap” onderzoekt heel wat natuur (23/11/2025) .

De leerlingen van het 6de leerjaar gingen op donderdag 6/11 naar de film “De wilde Noordzee” in Cinema ZED.

Duik in het avontuur met De Wilde Noordzee.
Volg ervaren duiker en cameraman Peter van Rodijnen.
Hij is geïnspireerd door ontdekkingsreiziger Jacques Cousteau.
Hij verkent de mysterieuze onderwaterwereld van de Noordzee. Ondanks gevaarlijke stromingen, slecht zicht en stormen, blijft Peter vastberaden om dit grootste natuurgebied te onthullen.
Aanvankelijk op zoek naar: reuzenhaaien, orka’s en tonijnen… maar hij ontdekt snel dat de gezondheid van de Noordzee afhangt van elk levend wezen, van plankton tot haai.

Regisseur: Mark Verkerk

Synopsis:
De meeste Vlamingen kennen de Noordzee alleen vanaf het strand maar dat is slechts een fractie van een natuurgebied dat het grootste van België en Nederland is en ook een enorme rijkdom kent aan natuur. Een reis naar de wonderlijke wereld onder de zeespiegel.
Hij toont de natuurkrachten in volle glorie.
Hij laat zien hoe één van de drukste zeeën ter wereld én de natuur op gespannen voet staan.
Van plankton tot reuzenhaaien, van zeehonden tot orka’s en van de Zeeuwse delta tot de Noorse fjorden.
Een fascinerende, onontdekte onderwaterwereld en een verrassende rijkdom aan zeeleven.

Verteld door televisiemaker Arnout Hauben.
-De Noordzee is al eeuwenlang onze poort naar de wereld en het kloppende hart van onze identiteit.
-Onder haar woeste golven schuilt een verborgen wereld: vol leven en verhalen die nog verteld moeten worden.

Met “De Wilde Noordzee” laten we zien hoe deze bruisende wereld niet alleen ons verleden, maar ook onze toekomst bepaalt.

Van plankton tot reuzenhaaien, van zeehonden tot orka’s: de Noordzee huist een gigantische verzameling bewoners. Het is een machtig stuk natuur, maar het is ook één van de drukste scheepvaartroutes ter wereld en het gebied wordt druk bevist. Gaan industrie en natuur wel samen? Deze visueel sterke documentaire neemt je mee voorbij het strand en leert je de Noordzee van een heel andere kant kennen.

Woordenschat:
duiken – dook – gedoken
verkennen- verkende – verkend
ontdekken – ontdekte – ontdekt
bevissen – beviste – bevist

ervaren – duiker – avontuur – ontdekkingsreiziger – mysterieus – stromingen – zicht – stormen – vastberaden – onthullen – orka – tonijn – wezen – plankton – haai – strand – fractie – natuurgebied – rijkdom – zeespiegel – natuurkracht – glorie – delta – fjord – eeuwenlang – zeehonden – route – Noordzee

Uiteraard kunnen we bij STEAM niet over “robots” zwijgen.
Hier kan je al heel wat lezen over allerlei robots.

Maar deze robothond werd cadeau gedaan.
Omdat STEAM-prikkels doorgeven een belangrijke opdracht is voor “onderwijs”.
Hartelijk dank.

Nu moeten we nog leren om de hond te programmeren.

Zo vinden we hem op internet:
go 2 new intelligent creature infinite revolution

Woordenschat:

robot – cadeau – programmeren

Op stemparidaens.com werd er al verteld over “verrekijkers en telescopen”.

Schooltv vertelt hier over: hoe worden verrekijkers gemaakt?
(een beetje moeilijke woorden, maar heel interessant)
We leren over: lenzen, licht, vergroten, bolle lenzen, ondersteboven, prisma, lijm, ultraviolet, schuren, polijsten, slijpen met diamantstof, reflectie, hoek van 90°, UV-lamp, objectief of grote lens, vacuüm, behuizing, stofvrij, afstellen, oculair (kleine lens waar je door kijkt), zuurstof wordt stikstof, controle.

Woordenschat:

verrekijker – telescoop –  lenzen – vergroten – bolle lenzen – ondersteboven – prisma – lijm – ultraviolet – schuren – polijsten – slijpen met diamantstof – reflectie – UV-lamp – objectief of grote lens – vacuüm – behuizing – stofvrij – afstellen – oculair (kleine lens waar je door kijkt) – zuurstof wordt stikstof

En plots vertelde er een leerling in de STEAMklas dat die de hoogste kerktoren van de wereld had gezien.

Dat moeten we zeker eens opzoeken…

De Sagrada Familia in Barcelona is de hoogste kerktoren ter wereld.

Men is in de Spaanse stad begonnen met de plaatsing van het eerste deel van het kruis op de hoofdtoren.
Met 162,91 meter is de Sagrada Família de hoogste kerktoren ter wereld.
De kerktoren in het Duitse Ulm staat op de tweede plaats.

Wikikids vertelt over deze kerk/ kathedraal. Antoni Gaudi maakte de plannen.

Woordenschat

vertellen – vertelde – verteld

Soms krijgen we een interessant weetje van kinderen en ouders.
Moeder Carine liet ons dit weten:
“Tijdens de vakantie hebben wij in de Ardennen een aantal wandelingen gemaakt.
Hier kwamen we meermaals beverburchten tegen.”

Dieren bouwen huizen.
Over STEAM gesproken…


Dit zijn hun foto’s.

Ook in de buurt van onze school werden al eens bevers gespot.

Bart, de klusjesman op school, zag de bevers in de Dijle.

Wikikids: bevers
Spreekbeurten: de bever
Natuurpunt: bevers
De bever is het grootste knaagdier van Europa.
De soort is vooral bekend om zijn zelfgebouwde dammen en zijn afgeplatte staart.

Deze foto’s kon hij trekken. En ook nog een filmpje filmen.

Hartelijk dank, Bart!

En nu hebben we weer bezoek op het speelveld.

Woordenschat
bouwen – bouwde – gebouwd

Ardennen – beverburcht – bever – klusjesman – knaagdier – dammen – afgeplat

Op school hangt er een groot nest.
Het is het nest van de Aziatische hoornaar.
De brandweer is het nest komen “verdelgen”.
Dat wil zeggen dat de insecten dood zijn.
Het nest hangt er wel nog.

Met verrekijkers hebben de kinderen naar het nest kunnen kijken.

Op deze site staat meer uitleg over verrekijkers.


Dit waren enkele opmerkingen:
-Zo groot!
-Hoe kan dat daar blijven hangen?
-Hebben de hoornaars dit gemaakt?
-Hoe kunnen ze zo een nest maken?
-Waaruit bestaat dat nest?
-Dat hangt hoog.
-Zitten er nu nog beestjes in?
-…

Soms wordt het nest weggehaald (zoals in dit filmpje).

In het filmpje hieronder zie je hoe een wesp een nest maakt. Opgelet: dit is geen Aziatische hoornaar.

“Hoornaars maken een nest door houtvezels te verzamelen en deze met speeksel te vermengen tot een papieren pulp, waaruit ze de neststructuur opbouwen. De koningin begint in het voorjaar een klein, bolvormig primair nest op een beschutte plek, zoals in een holle boom, een schuur of onder een dak. Naarmate de kolonie groeit, worden grotere, bolvormige secundaire nesten gebouwd, vaak hoog in bomen, met een ingang aan de onderkant. “

We spraken al over “sporen in de herfst” waarbij paddenstoelen ons heel wat sporen op een blad laten zien.

Quest Junior is niet alleen een tijdschrift, ze geven ook tips.

Schooltv vertelt er ons ook meer over.

In oktober 2025 werden “kroonjuwelen” gestolen in het Louvre.
Hier heeft sporenonderzoek en DNA ook al enkele daders kunnen vatten. VRT vertelt erover.